Zelf zonnepanelen installeren: Een complete gids voor de doe-het-zelver
Het zelf installeren van zonnepanelen is een uitstekende manier om te besparen op je installatiekosten. Hoewel het proces in de basis overzichtelijk is, zijn een goede voorbereiding en strikte veiligheidsmaatregelen essentieel. Met deze gids ga je goed voorbereid aan de slag en voorkom je installatiefouten achteraf. ✅
Inhoudsopgave
Werking: Hoe werken zonnepanelen en omvormers?
Keuzehulp: Hoe kies je de juiste componenten?
Opbrengst: Hoe bereken je de jaaropbrengst?
Montage: Welk materiaal past bij jouw dak?
Bekabeling: Het kabeltraject en de juiste connectoren.
Locatie: Waar plaats je de omvormer?
Veiligheid: Werken in de meterkast en op hoogte.
Monitoring: Je opbrengst uitlezen.
1. Hoe werkt een zonnepaneelsysteem?
Zonnepanelen vangen lichtdeeltjes op en zetten deze om in elektriciteit. Dit proces wekt gelijkstroom (DC) op. Omdat je apparaten thuis op wisselstroom (AC) werken, is er een omvormer nodig. De stroom loopt via speciale solar-kabels van je dak naar de omvormer, die de stroom omzet en doorstuurt naar je meterkast.
2. De beste keuze voor jouw dak
De "beste" set is voor elke woning anders. Houd bij je keuze rekening met:
Oriëntatie: Ligt je dak op het Zuiden, Oosten of Westen?
Schaduw: Heb je last van schaduw door bomen of een dakkapel? Kies dan voor micro-omvormers (Enphase) of optimizers (SolarEdge). Bij een dak vol in de zon zonder schaduw volstaat een voordelige string-omvormer.
Dakvlakken: Plaats je panelen op verschillende daken? Let dan op het aantal MPP-trackers op de omvormer. Driefase omvormers hebben er meestal twee, wat ideaal is voor twee verschillende dakoriëntaties.
3. Jaaropbrengst berekenen
Om te weten of je installatie je verbruik dekt, rekenen we met een correctiefactor voor het Nederlandse klimaat:
Zuid: 90% van het Wp-vermogen
Oost/West: 80% van het Wp-vermogen
Noord: 50-60% van het Wp-vermogen
Formule:Aantal panelen x Vermogen (Wp) x Oriëntatiefactor = Verwachte jaaropbrengst (kWh).
4. Montagemateriaal: Wat past bij jouw dak?
Wij bieden complete montagesets aan zodat je direct alle juiste onderdelen hebt:
Plat dak: Wij maken gebruik van BluBase. Dit systeem werkt met ballast (tegels) en is beschikbaar in Portrait (staand) of Landscape (liggend).
Schuin dak (pannen): Dit is de meest voorkomende montage met dakhaken en rails.
Afwijkende daken: Heb je een metalen dak of golfplaten? Neem dan contact met ons op voor een set op maat.
5. Het kabeltraject en connectoren
Zonnepanelen worden onderling verbonden via de aanwezige kabels en MC4-connectoren.
⚠️ Belangrijk: Gebruik altijd een professionele MC4-krimptang. Slecht aangeknepen stekkers zijn de hoofdoorzaak van brandgevaar!
Tips voor bekabeling:
Voorkom inductielussen: Leg kabels nooit in een grote cirkel/lus; dit trekt blikseminslag aan. Leg de plus- en min-kabel altijd naast elkaar.
Kleurcodering (3-fase): Bruin (L1), Zwart (L2), Grijs (L3), Blauw (Nul), Groen/Geel (Aarde).
Afstand: Gebruik bij lange afstanden tussen meterkast en omvormer minimaal 4 mm² kabel om rendementsverlies te beperken.
6. Locatie van de omvormer
De omvormer hangt idealiter op een koele, goed geventileerde plek zoals de zolder of garage.
Vrije groep: De omvormer moet altijd op een vrije groep in de meterkast worden aangesloten. Er mogen nooit andere verbruikers (zoals een wasmachine) tussen de omvormer en de meterkast zitten om overbelasting en brandgevaar te voorkomen.
7. Veiligheid: Levensgevaarlijk belangrijke regels
Zonnepanelen kunnen niet "uit". Zodra er licht op valt, staat er spanning op de kabels. Bij serieschakelingen kan dit oplopen tot 1000 Volt gelijkspanning.
In de meterkast:
Werk altijd spanningsvrij: zet de hoofdschakelaar om.
Gebruik bij soepele kabels altijd aderhulsjes.
Zet nooit twee kabels onder één schroef en gebruik geen kroonstenen of lasdoppen.
Op het dak:
Gebruik een steiger: Ga nooit een ladder op met een zonnepaneel in je handen. Een paneel vangt wind en trekt je zo naar beneden. Een rolsteiger met lift is de veiligste keuze.
8. Monitoring: Volg je opbrengst
Zodra alles is aangesloten, kun je via de app van je merk (Enphase Enlighten, SolarEdge Monitoring, Growatt ShinePhone) precies zien hoeveel je bespaart.
Heb je tijdens de installatie een vraag? Geen paniek! Ons team van specialisten staat telefonisch voor je klaar om je door de lastige stappen heen te loodsen.
Succes met je installatie – je bent bijna klaar om je eigen groene energie op te wekken!